Tổng cộng:
[tintuc]
Dạo gần đây, mình có duyên điều trị cho khá nhiều ca ngứa không rõ nguyên nhân, viêm da cơ địa hay mề đay mãn tính. Đa phần mình đều sử dụng bài thuốc kinh điển Tiêu Phong Tán làm gốc để gia giảm và kết quả thực sự rất khả quan. Thấy bài thuốc này quá hay và ứng dụng rộng rãi, mình muốn phân tích sâu hơn để anh em đồng nghiệp và mọi người cùng tham khảo.
1. Phân tích bài thuốc: Sự phối hợp của 4 "Đại Pháp".
- Tiêu Phong Tán không chỉ đơn thuần là khu phong, mà là một trận đồ phối hợp giữa: Khu phong, Thanh nhiệt, Trừ thấp và Dưỡng huyết.
+ Nhóm Khu phong (Giải quyết triệu chứng ngứa): Kinh giới, Phòng phong, Ngưu bàng tử, Thuyền thoái.
Đây là những vị thuốc có tính chất thăng phát, hướng ra ngoài biểu để "đuổi" phong tà đang ẩn nấp dưới da, giúp cắt cơn ngứa nhanh chóng.
+ Nhóm Thanh nhiệt (Trị sưng, đỏ, nóng): Thạch cao, Tri mẫu.
Hai vị này phối hợp giúp thanh giải sức nóng (hỏa độc) ở phần khí, làm dịu tình trạng viêm, sưng tấy đỏ của da.
+ Nhóm Trừ thấp (Trị chảy nước, mụn nước): Thương truật, Khổ sâm, Mộc thông.
Thấp tà thường gây ra tình trạng da rỉ dịch, mụn nước. Nhóm này giúp làm khô ráo vết thương và dẫn thấp nhiệt ra ngoài qua đường tiểu.
+ Nhóm Dưỡng huyết (Trị tận gốc): Sinh địa, Đương quy, Huyền sâm.
Đúng y lý "Trị phong tiên trị huyết", nhóm này giúp nuôi dưỡng huyết dịch, làm mát máu (lương huyết), giúp da mau hồi phục và ngăn ngừa tái phát.
.png)
Bài thuốc Tiêu Phong Tán gia giảm.
2. Gia giảm trên lâm sàng.
+ Tùy vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân (thế nào là Phong nhiều, Nhiệt nhiều hay Thấp nhiều) mà người thầy thuốc sẽ linh hoạt gia giảm: - Nếu Ngứa dữ dội (Phong thắng): Gia thêm Bạch tật lê, Toàn yết để tăng cường lực khu phong, trấn kinh, cắt ngứa. - Nếu Da đỏ rực, cảm giác nóng rát (Nhiệt thắng): Gia thêm Xích thược, Đan bì, Tử thảo để lương huyết, giải độc mạnh hơn. - Nếu Chảy nước nhiều, mụn nước dày đặc (Thấp thắng): Gia thêm Ý dĩ, Tỳ giải, Thổ phục linh để tăng cường lợi thấp, giải độc. - Nếu Ngứa lâu ngày gây dày da, khô sạm (Huyết hư gió độc khu trú): Gia thêm Hà thủ ô, Kỷ tử để dưỡng huyết sâu hơn, làm mềm da. 3. Những đối tượng "vàng" của Tiêu Phong Tán. + Bài thuốc này đặc biệt phù hợp với những trường hợp sau: (1) Viêm da cơ địa, Chàm (Eczema): Các nốt ban đỏ, mụn nước, ngứa ngáy nhiều. (2) Mề đay cấp và mãn tính: Ngứa nổi sẩn cục khi gặp gió hoặc thay đổi thời tiết. (3) Nấm da, tổ đỉa: Ngứa kèm theo rỉ dịch hoặc bong tróc da. (4) Ngứa không rõ nguyên nhân: Đặc biệt là những cơn ngứa xuất hiện đột ngột, di chuyển nhanh khắp cơ thể (đặc tính của Phong). LƯU Ý: Tiêu Phong Tán rất hay, nhưng vì bài thuốc có nhiều vị thuốc mang tính chất "khu trục" mạnh, nên cần được sử dụng dưới sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ có chuyên môn. Đặc biệt, với những bệnh nhân có Tỳ vị quá yếu (dễ đầy bụng, tiêu chảy) hoặc Phụ nữ có thai, việc gia giảm cần hết sức cẩn trọng để không làm tổn thương chính khí của cơ thể.
--------
Bác Sĩ Đức Trí - Chuyên bệnh Thận và Nội khoa theo YHCT
“Giữ gìn và phát triển Đông Y Truyền Thống”
--------
[/tintuc]
