Tổng cộng:
[tintuc]
Trong các đơn thuốc kiện tỳ, trừ thấp hay an thần, chúng ta rất hay bắt gặp cái tên Phục linh. Tùy thuộc vào phần màu sắc và vị trí bám của nấm vào rễ thông, Đông y chia ra làm Phục linh (Bạch linh), Xích linh và Phục thần với hai hướng điều trị hoàn toàn khác biệt. HƯỚNG 1: TRỪ THẤP, THANH NHIỆT CỦA PHỤC LINH VÀ XÍCH LINH. - Khi cơ thể bị bế tắc do Thấp nhiệt (tình trạng ẩm ướt và nóng trong ở trung tiêu hoặc hạ tiêu), gây ra các chứng phù nề, tiểu buốt, tiểu rắt, bụng đầy chướng, rêu lưỡi vàng dày, đây là lúc Phục linh và Xích linh hiệp lực phối hợp. 1. Bạch Phục Linh (Phần lõi màu trắng bên trong) - Đặc tính: Vị ngọt nhạt, tính bình. Quy kinh Tâm, Tỳ, Phế, Thận. - Công năng: Đạm nhạt để thẩm thấp. Bạch linh đóng vai trò như một màng lọc tự nhiên, giúp tỳ vị đào thải lượng nước thừa (thủy thấp) ứ trệ ra ngoài qua đường tiểu mà không làm tổn thương chính khí. Tỳ vị có khô ráo thì mới vận hóa được thức ăn. - Ứng dụng: Nằm trong bài thuốc kinh điển Tứ Quân Tử Thang trị Tỳ vị hư nhược, người nặng nề, đại tiện lỏng nát do thấp trệ. 2. Xích Phục Linh (Phần lớp nấm có màu hồng xám bên ngoài). - Đặc tính: Tính chất thiên về Hành và Thanh nhiệt. - Công năng: Nếu Bạch linh thiên về bổ tỳ trừ thấp, thì Xích linh lại có xu hướng mạnh vào việc thanh nhiệt và lợi thấp. Nó dẫn hỏa uất và thấp nhiệt ở vùng hạ tiêu đi xuống và thoát ra ngoài. - Ứng dụng: Đặc trị các chứng tiểu tiện đỏ, tiểu buốt, tiểu rắt, hoặc viêm nhiễm đường tiết niệu do thấp nhiệt tích tụ lâu ngày. HƯỚNG 2: AN THẦN, TRỊ YẾU TIM, HOẢNG SỢ, MẤT NGỦ CỦA PHỤC THẦN. - Nếu như Phục linh và Xích linh hướng xuống vùng bụng và đường tiểu (Hạ tiêu), thì Phục Thần lại hướng ngược lên vùng ngực (Thượng tiêu) nơi tạng Tâm ngự trị. 3. Phục Thần (Phần nấm ôm chặt lấy rễ cây thông bên trong). - Sự đặc biệt: Đây là phần nấm mọc xuyên qua hoặc bao bọc xung quanh rễ thông (phần gỗ rễ thông bên trong gọi là Phục linh mộc). Chính nhờ việc hấp thu trực tiếp phần tinh túy từ lõi gỗ cây thông lâu năm, Phục thần sở hữu một năng lực định tâm vô cùng mạnh mẽ. - Đặc tính: Quy kinh thẳng vào kinh Tâm. + Công năng chủ trị: - Trị yếu tim, hoảng sợ, hồi hộp: Thích hợp cho những người có tạng Tâm suy nhược (Tâm huyết hư), hễ nghe tiếng động mạnh là giật mình, tim đập thình thịch không kiểm soát, trong lòng luôn cảm thấy lo âu, bồn chồn, sợ hãi vô cớ. - Đặc trị mất ngủ, mộng mị: Khi Tâm an thì Thần mới định, Thần có định thì giấc ngủ mới sâu. Phục thần nuôi dưỡng tâm khí, làm mát tâm hỏa, giúp bệnh nhân dễ vào giấc ngủ, ngủ sâu và không còn bị những giấc mơ kinh dị quấy rối.
.png)
PHỐI NGŨ TRÊN LÂM SÀNG + Là một thầy thuốc, việc hiểu rõ ba biến thể này giúp chúng ta ra đơn chính xác đến từng tổn thương của người bệnh: - Nếu bệnh nhân mất ngủ kèm theo tim đập nhanh, hoảng sợ: Hãy chọn Phục thần, phối hợp cùng Toan táo nhân (sao đen), Viễn chí, Long nhãn để dưỡng tâm an thần (Kinh điển là bài Quy Tỳ Thang). - Nếu bệnh nhân bị mất ngủ nhưng bụng lại đầy trướng, rêu lưỡi dày nhớt (thể đàm thấp nghẽn trung tiêu): Lúc này không dùng Phục thần đơn độc, mà phải dùng Bạch Phục linh kết hợp với Trần bì, Bán hạ để trừ đờm thấp trước, kinh mạch thông thì ngủ tự khắc ngon (Kinh điển là bài Nhị Trần Thang). - Nếu bệnh nhân bị viêm nhiễm phụ khoa, tiểu buốt do thấp nhiệt: Hãy chọn Xích Phục linh phối hợp cùng Xa tiền tử, Hoàng bá để thanh nhiệt lợi thấp.--------
Bác Sĩ Đức Trí - Chuyên bệnh Thận và Nội khoa theo YHCT
“Giữ gìn và phát triển Đông Y Truyền Thống”
--------
[/tintuc]
